Kurs UML - część 1 - wstęp i diagramy klas

Asocjacja

Asocjacja jest podstawowym rodzajem związków między klasami. Oznacza ona istnienie trwałego powiązania pomiędzy nimi. Oto przykłady asocjacji

• firma zatrudnia pracowników,
• student studiuje na uczelni,
• ekspedientka pracuje w sklepie,
• itd.

Przykłady asocjacji przedstawia rysunek 7.

Rys. 7. Przykłady asocjacji

Asocjacja może być jednokierunkowa, to znaczy można zaznaczyć jej kierunek - wiadomo, że firma zatrudnia pracowników, ale nie odwrotnie. Kierunek asocjacji zaznacza się strzałką - zobacz rysunek 8. Asocjacja taka nazywana jest nawigacją.

Rys. 8. Przykłady asocjacji jednokierunkowej

Asocjacja n-arne

Zaprezentowana wyżej asocjacja to tak zwana asocjacja binarna - są to asocjacje, w skład których wchodzą dwie klasy. Czasami (jednak o wiele rzadziej) stosuje się asocjacje n-arne. w skład takich asocjacji może wchodzić więcej klas. Oto przykład: w sklepie oferującym części komputerowe mogą wystąpić następujące klasy połączone w asocjację n-arną: Część, Cennik, Cena. Na rysunku 9 pokazano diagram takiej właśnie asocjacji. Pamiętaj, że w jej skład może wchodzić więcej niż trzy klasy.

Rys. 9. Przykłady asocjacji n-arnej

Nazwy, role i liczebność asocjacji

Omawiając asocjację, trzeba wspomnieć także o ich nazwach, rolach i liczebności. Nazwa asocjacji wskazuje bezpośrednio czynność, jaka zachodzi pomiędzy klasami. Może także wskazywać kierunek - zobacz rysunek 10.

Rys. 10. Nazwa i nazwa z kierunkiem asocjacji

Role określają, jak sama nazwa wskazuje, jaką rolę pełni dana klasa w asocjacji - zobacz rysunek 11.

Rys. 11. Role asocjacji

Bardziej dokładnego wyjaśnienia wymaga liczebność (mimo że w gruncie rzeczy jest ona bardzo prostą sprawą). Liczebność określa, ile obiektów jednej klasy bierze udział w asocjacji drugiej klasy.

Liczebność można określi stałą cyfrą, np.:

• 1,
• 2,
• 10,
• itd.

Można określić liczebność jako nieskończoność - *. Można także określić przedział liczebności, np.:

• 0..3 - od 0 do 3
• 1..5 - od 1 do 5
• 10..100 - od 10 do 100
• 1..* - od 1 do nieskończoności (czyli minimum 1)
• itp.

Kolejnym sposobem jest złożone określanie liczebności:

• 1, 3, 7..20, 23, 30,
• 1..5, 7, 9
• itp.

Odpowiedni przykład pokazano na rysunku 12.

Rys. 12. Liczebność asocjacji

Generalizacja

Generalizacja odpowiada dziedziczeniu znanemu z języków programowania. Inaczej mówiąc, jest to związek pomiędzy bardziej ogólną klasą (rodzicem) a klasą bardziej szczegółową (rodzicem).

Oto przykłady generalizacji:

• manager jest pracownikiem,
• sklep jest firmą,
• latarnia jest lampą, podobnie lampą jest lampka nocna,
• kot jest zwierzęciem,
• itd.

Przykłady generalizacji znajdują się na rys. 13.

Rys. 13. Przykłady generalizacji

Zakończenie

I wiesz już dość dużo. W kolejnym odcinku dowiesz się czym są i jak deklarować interfejsy. Ale nie zdradzajmy wszystkiego. Tymczasem przeczytaj artykuł kilka razy i spróbuj samodzielnie przygotować różne diagramy UML.