.htaccess bez tajemnic - sztuczki z serwerem Apache

Plik .htaccess jest domyślnym plikiem, za pomocą którego można zmieniać ustawienia serwera Apache dla katalogów. Mechanizm .htaccess jest zazwyczaj domyślnie włączony, jeśli jednak administrator z jakiejś przyczyny w pliku konfiguracyjnym Apache'a zawarł opcję

 

 

 

AllowOverride None

to .htaccess nie zadziała. Dowcipni administratorzy mogą zrobić nam niespodziankę i w ustawieniach Apache'a zadeklarować inną niż domyślną nazwę .htaccess. Umożliwia im to dyrektywa

 

 

 

AccessFileName .ustawienia

W takim przypadku zamiast .htaccess będziemy edytować plik .ustawienia, ponieważ to właśnie on odpowiadać będzie za konfigurację serwera. Na szczęście ma to miejsce bardzo rzadko.

Zazwyczaj plik .htaccess umieszczany jest w głównym katalogu, jednak można stworzyć go w każdym innym istniejącym. Zapisy zawarte w tym pliku funkcjonują dla danego katalogu oraz wszystkich podkatalogów w nim się znajdujących. Co można osiągnąć za pomocą tego pliku?

Okaże się przydatny przy wszelkiego rodzaju przekierowaniach, tworzeniu komunikatów błędów i zmiany sposobu dostępu do naszej strony. Przy każdorazowym odświeżeniu plik ten jest ponownie wczytywany, w związku z tym każda zmiana jest od razu widoczna.

Kiedy mamy już pewność, że istnieje możliwość zmiany ustawień za pomocą pliku, należy go stworzyć (chyba że istnieje) i zabrać się do edycji. Zbiór .htaccess powinien mieć uprawnienia 644 (nadane przez polecenie chmod). Pozwoli to na dostęp do pliku przez serwer, ale uniemożliwi jego zmianę z poziomu przeglądarki:

 

 

 

Chmod 644 .htaccess

Zanim przystąpimy do pierwszych zapisów w pliku, warto wspomnieć, że komentarze w pliku .htaccess wstawia się poprzedzając je znakiem #

[+]

[-]

 

 

 

1. #komentarz
2. #kolejna linia komentowana

Listing zwinięty - 2 linii

Po każdej linii zapisu musi także nastąpić enter. Pisanie jednym ciągiem bez załamywania wierszy może sprawić, że wpisy nie będą funkcjonować. Tak samo ostatnia linia w pliku .htaccess powinna być linią pustą.

Na początek warto zacząć od określenia domyślnego pliku strony WWW. W tym celu wykorzystamy dyrektywę DirectoryIndex. Można podać kilka nazw plików, trzeba jednak pamiętać o rozdzieleniu ich spacjami. Kolejność ma znaczenie – jeśli pierwszy nie zostanie znaleziony, automatycznie zostanie wczytany drugi.

 

 

 

DirectoryIndex index.html index.php awaria.html

Powyższa instrukcja pokazuje kolejność wczytywania plików. Jeżeli zostanie odnaleziony plik index.html, to właśnie on będzie traktowany jako domyślny, a w przypadku jego braku, domyślnym będzie index.php itd. Korzystanie z tego typu dyrektywy bywa przydatne, jeśli główny plik strony ma inną nazwę niż index.php (wtedy zapis może wyglądać następująco):

 

 

 

DirectoryIndex start.html

A także, gdy planujemy zmiany na naszej stronie WWW. Wtedy bez zbędnej przebudowy możemy stworzyć stronę awaryjną, którą ustanawiamy jako domyślną:

 

 

 

DirectoryIndex awaria.html

Po skończeniu wprowadzania zmian można bez problemu powrócić do wcześniejszych ustawień.

Zmiana powiązań typów plików

MimeType to rozszerzenia, które zwracane są przeglądarce po znalezieniu na serwerze danego typu pliku. Dany typ pliku powoduje konkretną reakcję ze strony przeglądarki. Zazwyczaj jest to otwarcie programu obsługującego plik o tym rozszerzeniu. Większość rozszerzeń jest zdefiniowana w domyślnej konfiguracji serwera, jednak czasem może się zdarzyć, że będziemy chcieć dodać lub zmienić daną definicję np.:

[+]

[-]

 

 

 

1. AddType text/html .txt
2. #pliki z rozszerzeniem .txt będą odczytywane jako pliki .html

Listing zwinięty - 2 linii

Taki zapis sprawia, że wszystkie pliki .txt będą rozpoznawane jako zwykle pliki .html. Aby wymusić otwieranie plików skompresowanych w odpowiednich aplikacjach, wystarczy skorzystać z odpowiedniej definicji. Często w przeglądarkach ten typ plików jest odczytywany w formie niezrozumiałego tekstu.

[+]

[-]

 

 

 

1. AddType application/zip .zip
2. AddType application/x-gzip .gz
3. AddType application/x-gtar .gtar
4. AddType application/x-rar-compressed .rar
5. AddType application/octet-stream .dmg
6. AddType application/x-7z-compressed .7z

Listing zwinięty - 6 linii

Sposób przypisania większości znanych formatów do aplikacji zawarto w listingu 1.

[+]

[-]

 

 

 

 1. #css, html, xml, asp, flash i inne
 2. AddType text/css .css
 3. AddType application/xhtml+xml .xhtml
 4. AddType text/html .shtml
 5. AddType text/xml .xml
 6. AddType text/html .asp
 7. Addtype application/x-httpd-php .php
 8. AddType application/x-shockwave-flash .swf
 9. AddType application/x-director .dir .dcr .dxr .fgd
10. AddType application/x-authorware-map .aam
11. AddType application/x-authorware-seg .aas
12. AddType application/x-authorware-bin .aab
13. AddType image/x-freehand .fh4 .fh5 .fh7 .fhc .fh
14. AddType application/x-java-applet .class
15. # dokumenty
16. AddType application/pdf .pdf
17. AddType application/msword .doc
18. #multimedia
19. AddType audio/mpeg .mp3
20. AddType video/x-msvideo .avi
21. AddType audio/x-wav .wav
22. AddType video/quicktime .mov .qt
23. AddType video/x-ms-asf .asf .asx
24. AddType audio/x-ms-wma .wma
25. AddType audio/x-ms-wax .wax
26. AddType video/x-ms-wmv .wmv
27. AddType video/x-ms-wvx .wvx
28. AddType video/x-ms-wm .wm
29. AddType video/x-ms-wmx .wmx
30. AddType application/x-ms-wmz .wmz
31. AddType application/x-ms-wmd .wmd
32. #skompresowane
33. AddType application/zip .zip
34. AddType application/x-gzip .gz
35. AddType application/x-gtar .gtar
36. AddType application/x-rar-compressed .rar
37. AddType application/octet-stream .dmg
38. AddType application/x-7z-compressed .7z
39. #graficzne
40. Addtype image/jpg .jpg
41. Addtype image/gif .gif
42. #pozostałe
43. AddType application/x-bittorrent .torrent
44. AddType application/vnd.rn-realmedia .rm
45. AddType audio/vnd.rn-realaudio .ra .ram
46. AddType video/vnd.rn-realvideo .rv

Listing zwinięty - 46 linii

Możemy również wymusić na przeglądarce pobieranie plików zamiast ich automatycznego odczytywania:

 

 

 

AddType application/octet-stream .pdf .gz

Taki zapis spowoduje, że dokumenty w formacie .pdf oraz .gz będą pobierane, a nie otwierane przez domyślną aplikacje.

Warto wspomnieć o jeszcze jednej prostej, ale przydatnej opcji, której nie sposób pominąć. Edytując plik .htaccess, można szybko dokonać zmiany kodowania dokumentów:

[+]

[-]

 

 

 

1. AddDefaultCharset ISO-8859-1
2. AddDefaultCharset ISO-8859-2

Listing zwinięty - 2 linii