Formaty graficzne: PNG - nieużytek czy spełnienie marzeń webmasterów?

W grafice wektorowej zapis obrazu oparty jest na formułach matematycznych. Jest to obraz, którego poszczególne elementy to fragmenty linii prostych i łuków będących częściami figur geometrycznych oraz wszelkie złożenia tych tworów. Każdy element obrazu jest opisany za pomocą pewnej liczby cech (położenie, barwa itp.), których wartości można zmieniać podczas edycji. Mówimy, że obraz jest "kreślony" element po elemencie.

W grafice rastrowej obrazy tworzone są z położonych blisko siebie punktów - pikseli o różnorodnym kolorze, które w efekcie stwarzają pozorny obraz ciągły. Skalowanie i zmiana rozdzielczości grafiki rastrowej wiąże się z utratą jakości obrazka. Jednak plików zapisywanych w grafice wektorowej, mimo ich niewątpliwych zalet w przypadku rysunków (skalowalność, mniejsze rozmiary pliku), nie umieszcza się na stronach WWW ze względu na nieistnienie standardu interpretowanego przez wszystkie przeglądarki.

W dodatku format najbardziej rozpowszechniony (Encapsulated PostScript) nie jest interpretowany przez żadną z przeglądarek. Formaty przechowujące grafikę rastrową, podzielić możemy ze względu na rodzaj kompresji danych na dwie główne kategorie: stratne i bezstratne.

JPEG

Projektowanie 3D w programie SolidWorks to przykład zastosowania grafiki wektorowej Najpopularniejszym przedstawicielem pierwszej kategorii jest JPEG. Stosuje on kompresję stratną, co oznacza, że podczas jego zapisywania tracona jest bezpowrotnie część pierwotnej informacji.

Format JPEG (zwany też JPG) jest przeznaczony do obrazów, które nie mają zbyt wielu szczegółów, a więc nie najlepiej nadaje się do szczegółowych, ale niewielkich ilustracji, które mają ostre krawędzie lub małe detale.

Format ten obsługuje 24-bitową głębię koloru, co daje w przybliżeniu 17 milionów kolorów. Dzięki takiej liczbie obsługiwanych barw, JPG znakomicie nadaje się do zapisywania dużych obrazów, takich jak na przykład zdjęcia.

GIF

Do drugiej kategorii rastrowych plików graficznych (używających kompresji bezstratnej) należą GIF i PNG, które po dekompresji pozostają identyczne z oryginalną wersją (nie tracą na jakości). Format GIF, ze względu na zastosowany sposób kompresji, najlepiej nadaje się do publikacji w internecie obrazków o małej liczbie kolorów i takich, gdzie można spotkać sąsiadujące ze sobą punkty o identycznej barwie, np. rysunków lub małych zdjęć. Jego używanie jest również wskazane w przypadku tworzenia napisów, a to ze względu na możliwość stosowania przezroczystości.

Napisy w grafikach GIF podlegają także wydajnej kompresji, głównie dlatego, że są one jednokolorowe (nie licząc oczywiście kolorów odpowiedzialnych za antyaliasing, czyli wygładzanie za pomocą kolorów przejściowych w stosunku do koloru tła). Format GIF jest dość szeroko stosowany nie tylko w internecie.

Został stworzony w 1987 roku na zamówienie firmy CompuServe, a następnie udoskonalony (do formatu GIF89a, obsługującego przezroczystość) w 1989 roku. Liczy więc sobie prawie 20 lat, towarzysząc komputerom osobistym praktycznie od zawsze.

PNG

Na stronie http://mongus.net/pngInfo znajdziesz kod niezbędny do tego, aby poprawnie wyświetlać przezroczyste pliki PNG na stronie WWW Z historią Graphics Interchange Format, czyli popularnego GIF-a, łączy się powstanie formatu Portable Network Graphics, w skrócie PNG. Format ten stworzony został w roku 1995, wskutek ogłoszenia przez firmy Unisys oraz CompuServe roszczeń patentowych dotyczących kompresji LZW stosowanej w formacie GIF.

W przeciwieństwie do formatu GIF, PNG nie używa zastrzeżonych algorytmów, dzięki czemu można go wykorzystywać bezpłatnie, a co ważniejsze, wszyscy mają jednakowy dostęp do jego pełnej specyfikacji.

PNG uznawany jest powszechnie za następcę GIF-a. Oferuje bowiem znacznie większe możliwości niż jego poprzednik (patrz ramka). Dlaczego więc PNG nadal jest formatem tak mało popularnym? Wynika to głównie z niewiedzy webmasterów. Poniżej prezentujemy zbiór najczęściej popełnianych błędów i problemów, jakie mogą napotykać webmasterzy eksperymentujący z PNG.

Problem z generowaniem plików PNG

Już po pierwszym spotkaniu z formatem PNG można zauważyć, że najpopularniejsze programy do edycji grafiki, czyli Adobe Photoshop oraz GIMP, generują pliki PNG większe od plików GIF. Co więcej, nie pozwalają także na zapis pliku PNG w trybie 256-kolorowym z kanałem alpha (odpowiadającym za obsługę przezroczystości). Z tego powodu wiele osób zraziło się do PNG i uznało, że w praktyce format ten jest bezużyteczny. Czy jest tak w rzeczywistości?

Oczywiście że nie. Wystarczy tylko skorzystać z odpowiednich narzędzi. W sieci dostępne są programy, takie jak np. PNGOUT i optipng, które potrafią optymalizować pliki PNG. Sprawdzają one ogromną ilość kombinacji filtrów PNG i parametrów kompresora gzip, generując w rezultacie pliki o dużo mniejszej objętości niż zapisywane popularnymi programami graficznymi. Dzięki temu zabiegowi wygenerowane w dowolnym programie graficznym 24-bitowe pliki PNG z kanałem alpha można później poddać sprawnej obróbce.